“Hah”

Günlerce düşünüp hatırlayamadığımız bir isim ya da geceler boyunca uykularımızı kaçıran bazı sorunlara yönelik çözümler, hiç ummadığımız bir anda “hah” diye gözümüzün önüne gelir. Kendimizi çok mutlu ve şanslı hissettiğimiz bu “hah” anlarının sırrı sonunda çözüldü. “Hah” anının gizemi yalnızca şansta gizli değil. Daha çok fizyolojik bir takım değişimler bizi “hah” anına taşıyor. Bu anlar, beyinde yer alan bir grup sinir hücresinin aktivitelerinin değişmesiyle birlikte ortaya çıkıyor. Almanya’daki Heidelberg Üniversitesi’nden sinirbilimci Daniel Durstewitz ile Durstewitz ve Kolombiya Üniversitesi’nden Jeremy Seamans, bu “hah” anlarının sırrını çözmek için farelerle bir deney gerçekleştirdiler. Karar verme ve plan yapma aktivitelerinin gerçekleştiği beyin bölgesini inceleyen bilim insanları farelere öğrettikleri basit görevler sırasında beyin hareketlerini takip ettiler. Görevlerde küçük değişiklikler yapılmasının ardından, farelerin bu değişimi fark ettikleri anda beyinlerinde oluşan aktiviteler incelendi ve fark etme anının beyinde önemli bir farklılık oluşturduğunu tespit ettiler. Ancak bilim insanları için çözülmesi gereken bir soru daha var. “Beyindeki değişim yeni durumu algılamayı mı sağlıyor, yoksa yeni durum algılandığında beyinde değişim mi gerçekleşiyor?”